Ezgi Yalınalp ile 8. Engelsiz Filmler Festivali’ne Dair

Takip Et:
Ezgi Yalınalp ile 8. Engelsiz Filmler Festivali’ne Dair
Ezgi Yalınalp ile 8. Engelsiz Filmler Festivali’ne Dair

Manisiz Filmler Şenliği Rejisörü Ezgi Yalınalp, bu sene 12-18 Ekim tarihleri arasında reelleşecek 8. Manisiz Filmler Şenliği’ne dair sorularımızı cevapladı.

Türkiye ve dünya sinemasının şenliklerde öne çıkan, çok konuşulan ve alkışla karşılanan filmlerini Türkiye’deki tüm sinema sevlerle buluşturan Manisiz Filmler Şenliği, programında yer verdiği tüm filmleri her sene olduğu gibi bu sene de bakamayanlar için sesli betimleme, dinleyemeyenler için detaylı altyazı alternatifleri ile ulaşılabilir ve fiyatsız olarak izleyiciye sunacak.
Ancak ne yazık ki herkes bu haktan denk bir şekilde faydalanamıyor. Türkiye’de kültür sanat aktivitelerinin büyük kısmı ulaşılabilir değil. Ulaşılabilirlikten kavramamız gereken, yalnızca mekânların ulaşılabilirliği değil. Aktivitelerin içeriği, kullanılan ilan taşıtları, internet sitesi vb. bileşenler de manili fertlerin lüzumları korunarak planlanmıyor. Bu sebeple bakamayan, dinleyemeyen ya da az dinleyen ve ortopedik maniyi olan şahısların sinemaya ulaşımı oldukça kısıtlı.
Manisiz Filmler Şenliği’ni herkesin eşit şartlar altında film seyredebileceği bir aktivite olarak ilk defa 2013 senesinde reelleştirdik. Emelimiz herkesin kültür-sanat hayatına denk katılımını sağlayarak, esas bir hakkın iadesini sağlamaktı reelinde. Manisiz Filmler Şenliği olarak güncel sinema örneklerine sesli betimleme ve detaylı altyazı ilave ederek ulaşılabilir mekânlarda gösteriyor, yan aktivitelerimizin ve kullandığımız irtibat taşıtlarının yeniden ulaşılabilir olmasına dikkat ediyoruz.

Bu sene hiçbir şeyi pandemiden bağımsız düşünemiyoruz.
Manili fertler, normal koşullarda dahi sıhhat, eğitim, kültür sanata ulaşım vb. mevzusunda güçlük yaşarken, salgın, ulaşım haklarını daha da sınırlıyor. Salgın sürecinde aktivitelerin bir kısmı çevrimiçi platformlara taşınsa da, lüzumlu ulaşılabilirlik düzenlemeleri yok denecek kadar az. Öbür taraftan maniyi olmayan bireyler için de bir arada sinema, tiyatro izlemek, müzik dinlemek imkânsız hâle geldi. Mekânlar ardı ismine kapandı ve popülasyonun ehemmiyetli bir kısmı süresini evlerinde geçirmeye başladı.
Bu anlamda şenlik olarak ortaya koyduğumuz emel -kültürel yaşama denk katılımı sağlamak- daha da anlam kazandı ve belki daha iyi anlaşıldı. Çünkü yedi aydır küresel ölçekte en esas haklarımızdan yoksun kaldığımız bir süreçten geçiyoruz. Haklarından yoksun olmanın ne demek olduğunu belki daha iyi anladık, bu da şartlarımızı iyileştirmek için bir fırsat olabilir diye düşünüyoruz.

Aşinayı üzere pandemi nedeniyle pek çok şenliği film seçkilerinde ve gösterim şekillerinde farklılıklar yapmak zorunda kaldı.
Pandemi sürecinde şenlik tertip etmek ve çoğu zaman
çevrimiçi festival düşüncesi ile alakalı neler düşünüyorsunuz?

Bu yıl şenliği 8. defa İstanbul, Eskişehir ve Ankaralı sinema sevlerle buluşturmak üzere hazırlıklarımızı yaparken Mart ayında Covid-19 salgını patlak verdi. Şartlar böyle iken önümüzdeki alternatifler belirliydi: şenliği hem dijital, hem fiziki gösterimleri içeren hibrit bir formda tertip etmek ya da sadece dijital bir formda tertip etmek.
Bu mevzuda daha evvel rastgele bir tecrübemiz olmadığı için Oberhausen, Selanik, Krakow gibi çevrim içine taşınan şenlikleri gözlemleyerek yol haritamızı çıkarmaya çalıştık. Tabii ki aşina olduğumuzdan apayrı bir gidişat mevzubahisi idi. Dijital gösterim devingenlerine göre tekrar organize olmamız gerekiyordu vs. Hakikatinde çevrimiçi bir film şenliği organize etmenin bir anlamda yayıncılık olduğunu da açıklamak gerek. Yalnızca filmlerin gösterimi anlamında değil, rejisör ve aktivistlerle yaptığımız sohbetler, canlandırma atölyesi gibi aktivitelerin videolarının hazırlanması, prodüksiyonları ve izleyiciye sunulması, bir film şenliği hazırlarken aşina olduğumuz süreçlerden oldukça değişikti.

Çevrimiçi gösterimler tabii ki bir arada bulunduğumuz ve birbirimizle daha çok etkileşim hâlinde olduğumuz fiziksel gösterimlerin yerini yakalayamaz ancak bulunduğumuz şartlar altında yaşamın bir biçimde devam etmesinin en tehlikesiz yolunun bu olduğunu düşündük.
Ayrıca bildiğiniz gibi salgın döneminde Zoom, Skype gibi dijital taşıtların kullanımı daha öncekisine mukayeseyle yaygınlaştı. Bizim de bunun içinde sohbet yapmak istediğimiz, uzak coğrafyalarda yaşayan sinemacılara erişme ve onlarla sohbet hakikatleştirme fırsatımız oldu. Ayrıca bu yıl çevrimiçi asıllaştıracağımız evde canlandırma atölyesi ile, kendi animasyon filmini yapmak isteyen çok daha fazla çocuğa erişebileceğiz. Biz ne kadar istemesek de, içinde bulunduğumuz gidişat, sanatı kitlelerle buluşturmak için bizi yaratıcı çözümler tespit etmeye itiyor.
Bu yıla kadar şenlik programını rastgele bir tema çerçevesinde oluşturmamıştık. Bu yıl salgınla beraber, daha evvel üzerine kafa yorduğumuz birtakım meseleler üzerine daha fazla düşünmeye başladığımızı fark ettik. Bunlar, yaşadığımız kentlerle, mekânlarla, vücudumuzla, çevremizdeki hayvanlarla kurduğumuz ilişkilerin tabiatı üzerine bazı meselelerdi. Bizi, festivali bir tema ile yapmaya iten sual ise salgın döneminde en fazla dinlediğimiz cümlelerden biri olan “Normale ne zaman döneceğiz?” suali oldu.
Bu tema çerçevesinde oluşturduğumuz beş film seçkisi altında “Pandemi evveli dünyada ‘normal’ neydi?”, “Vücutla, benlikle, yaşanılan kentlerle, içinde bulunulan mekânlarla, bu seyyare üzerinde bir arada yaşadığımız hayvanlarla kurulan ilişkilerde ‘normal’ neyi ifade ediyordu?”, “Pandemi sonrası yeni dünyada bu ilişkiler nereye evrilecek?”, “Başka bir duyarlılıkla değişik bir hayat örmeye başlayabilecek miyiz yoksa “daha önceki normaller”e geri mi döneceğiz?” gibi suallerin cevaplarını arıyoruz.
Bu yı
l şenliği çevrimiçi olarak gerçekleştirmenin neticeyi olarak Türkiye genelinde ulaşım sağlanacak. Ulaşım alanındaki bu genişlemenin uzun vadede bir tesiri olacak mı?

İlk dört yıl yalnızca Ankara’da tertip ettiğimiz Manisiz Filmler Şenliği’ni 2017 senesinden itibaren Ankara’nın yanı sıra İstanbul ve Eskişehirli sinema sevle de buluşturuyoruz.
Eskişehir’e gitmemiz ise tamamen Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin Şenlik’e olan alakasıyla muhtemel oldu.

Başka Bir Deyişle arz olduğu zaman öteki şehirlere gitme sorununu gündemimize alıyoruz. Yalnızca Manisiz Filmler Şenliği’nin gerçekleştiği kentlerde değil, öteki film şenlikleri ile iş birlikleri kurarak gitmediğimiz kentlerde de ulaşılabilir gösterimler yapılması için çabalıyoruz. Bu yılki çevrimiçi gösterimler, şimdiye kadar gidemediğimiz kentlere erişmemiz için bir fırsat olacak, evet.
Bu mevzuda sanırım sinema sektörünün nasıl bir yol izleyeceği tanımlayıcı olacak. Bu sene istisnai bir seneydi ve film sahipleri filmlerinin çevrimiçi mecralarda gösterilmesi mevzusunda elastik davrandılar. Hayat normale döndüğünde sinemacıların seçimlerinin ne istikamette olacağını beraber bakacağız. Tabii bu sürecin sonunda kaç sinema salonunu aktif tespit edeceğimiz de başka bir sual olarak bizi bekliyor.

Önümüzdeki senelerde fiziki gösterimlere eşlik edecek çevrimiçi gösterimler de gerçekleştirmek, üzerinde durduğunuz bir seçenek mi?

Tabii ki isteğimiz seyircilerimizle sinemalarda fiziksel olarak buluşmaktan yana ancak salgın şartlarının önümüzdeki yıl da devam edeceği anlaşılıyor.
Dolayısıyla şu an için “çevrimiçi gösterimleri ilk ve son kere yapıyoruz.” gibi bir şey açıklayamıyoruz. Ayrıca önümüzdeki dönemde film şenliklerinin, yılda yalnızca bir kere şenlik yapmak yerine, tüm yıla dağılan çevrimiçi gösterimlerle aktivitelerini zenginleştireceklerini, bunun gitgide yaygınlaşacağını düşünüyoruz. Manisiz Filmler Şenliği olarak bu fikir bize de uzak gelmiyor. Tabii şenlik, her zaman olduğu gibi devam edecek.

Şenliğin çevrimiçi düzenleniyor olması dışında sinema sevleri ne gibi yenilik ve değişiklikler bekliyor?

Gösterimler, sohbetler, canlandırma atölyesi ve Manisiz Yarışma mükâfat merasiminin çevrimiçine taşınmasının yanı sıra yarışma kapsamında seyircilerin oylarıyla tanımlanan Seyirci Özel Mükâfatü de bu yıl dijital olarak oylanarak tanımlanacak.
Ayrıca şenliği bu yıl ilk kere bir tema ile yapıyor olmamız da bu yılki şenliği öbür yıllardan ayıran farklardan biri.

Son olarak sizin ilave etmek istedikleriniz var mı?

Şenlik 12 Ekim’de başlıyor. İzleyiciler gösterim, sohbet programı ve programdaki filmlere ait detaylara Şenlik’in internet sitesinden erişebilir. Film gösterimleri ise eff2020.muvi.com adresinde olacak.